© Amr Alfiky / REUTERS
Een skyline met rookpluimen, beschadigde luxehotels, brand bij olieraffinaderijen en gesloten luchthavens. Dat schrikbeeld hebben de Arabische landen in de Golf altijd proberen af te wenden. Nu is het toch zover gekomen. Ongewild zijn de Golfstaten meegesleurd in de Israëlisch-Amerikaanse oorlog tegen Iran. Dagelijks vliegen Iraanse raketten en zwermen drones hun luchtruim binnen en treffen er zowel militaire als civiele doelen. Tot nu toe beperken de Arabische landen zich tot luchtafweer, maar er gaan al geluiden op om offensieve acties uit te voeren. De gevreesde regionale oorlog lijkt aangebroken.
Daarmee komt een definitief einde aan de decennialange Arabische containmentpolitiek om een Iraanse aanval te voorkomen. De veiligheidsstrategie van de Golfstaten vertrok vanuit de aanname dat Teheran de grootste bedreiging vormde voor stabiliteit en vrede in de regio. Het doel was om het Iraanse gevaar in te dammen zónder militaire confrontatie. Daarbij hanteerden zij de wortel-en-stokdiplomatie: economische en politieke contacten onderhouden met Iran en tegelijkertijd schuilen onder de Amerikaanse veiligheidsparaplu. Bij een gewapende escalatie had niemand wat te winnen.
Die strategie heeft de Golfstaten deze eeuw geen windeieren gelegd. Het imago van veiligheid en voorspoed heeft van landen als Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten internationale hubs voor handel en toerisme gemaakt. Gunstige belastingregels trokken westerse investeerders en ondernemers naar de regio. Prestigieuze musea en lucratieve sporttoernooien moesten aantonen dat de Golfstaten niet onderdoen voor westerse landen.
Voor het door sancties geplaagde Iran betekende het enige economische ademruimte en diplomatieke betrekkingen, al was van normalisering nooit echt sprake. Teheran laat al jaren zijn regionale macht gelden via militaire bondgenoten in Irak, Jemen, Libanon en tot voor kort Syrië. Die toenemende invloed werd met argusogen bekeken door de Golfstaten, al was het maar omdat die landen een aanzienlijke sjiitische minderheid kennen. Omgekeerd voelde Iran zich door de aanwezigheid van Amerikaanse bases in de regio omsingeld en bedreigd.
Lotfi El Hamidi, 7 maart 2026
Bron: de Groene Amsterdammer